Darowiznę dziecku można przekazywać dowolną liczbę razy – przepisy nie określają tu żadnego limitu. Kluczowy jest jednak próg wartości wszystkich darowizn od jednego rodzica, który w ciągu 5 lat wynosi 36 120 zł. Po jego przekroczeniu wystarczy dopełnić prostych formalności, aby nadal unikać podatku od spadków i darowizn. Dzięki znajomości tych zasad możesz swobodnie i wielokrotnie wspierać finansowo swoje dziecko, planując jego przyszłość bez niepotrzebnych kosztów.
Ile razy można dać darowiznę dziecku?
Wiele osób zastanawia się, ile razy można przekazać darowiznę dziecku. Prawo podatkowe nie wprowadza limitu co do liczby takich transakcji. Oznacza to, że darowizny mogą być udzielane wielokrotnie – nawet co miesiąc lub częściej – bez ograniczeń dotyczących ich częstotliwości. Wynika to z faktu, że darowizny od najbliższej rodziny, w tym od rodziców dla dzieci, kwalifikują się do tzw. zerowej grupy podatkowej. Dzięki temu, przy spełnieniu odpowiednich warunków formalnych, są całkowicie zwolnione z podatku od spadków i darowizn.
Kluczowa jest jednak nie liczba przekazanych darowizn, lecz ich łączna wartość. Chociaż transakcji może być wiele, to suma wszystkich darowizn od jednej osoby w ciągu pięciu lat podlega kwotowemu limitowi. Przekroczenie tego limitu wymaga zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego. W praktyce pozwala to na regularne wspieranie dziecka niewielkimi kwotami bez konieczności każdorazowego dopełniania formalności, pod warunkiem że łączna suma nie przekracza ustalonej granicy.
Limit darowizny dla dziecka w 2025 i 2026 roku (grupa zerowa)
W latach 2025 i 2026 kwota wolna od podatku dla darowizn w zerowej grupie podatkowej, w tym dla dzieci, wynosi 36 120 zł. Istotne jest, że limit ten nie odnawia się corocznie, lecz obejmuje łączną wartość wszystkich darowizn od tej samej osoby w ciągu ostatnich 5 lat. Oznacza to sumowanie wartości wszystkich prezentów (pieniężnych i rzeczowych) otrzymanych od przykładowo matki w pięcioletnim okresie oraz osobno od ojca. Każdy rodzic ma własny, odrębny limit.
Próg 36 120 zł został ustalony 1 lipca 2023 roku i zgodnie z obowiązującymi przepisami obowiązuje również w latach 2025–2026. Jednym z najczęstszych błędów jest nieuwzględnianie pięcioletniego okresu i traktowanie każdej darowizny jako osobnego zdarzenia podatkowego. Przykładowo: jeśli dziecko otrzymało od ojca 20 000 zł w 2024 roku, do 2028 roku może przyjąć od niego bez zgłoszenia jeszcze maksymalnie 16 120 zł. Przekroczenie tej kwoty powoduje powstanie obowiązku podatkowego.
Jak zgłosić darowiznę po przekroczeniu limitu?
Po przekroczeniu limitu 36 120 zł należy zgłosić darowiznę do właściwego urzędu skarbowego poprzez złożenie formularza SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania darowizny, która spowodowała przekroczenie progu. Termin liczy się od daty otrzymania ostatniej darowizny naruszającej limit, a nie od pierwszej wliczanej do sumy.
Obowiązek zgłoszenia powstaje, gdy suma darowizn od jednej osoby w ciągu ostatnich pięciu lat przekroczy 36 120 zł. Dla przykładu: jeśli dziecko dostało od ojca 20 000 zł, a po dwóch latach kolejne 18 000 zł, łączna kwota 38 000 zł przekracza limit. Obowiązek zgłoszenia powstaje w dniu otrzymania drugiej darowizny, od którego rozpoczyna się sześciomiesięczny termin na złożenie formularza.
Konieczne jest również udokumentowanie przekazania darowizny. Darowizny pieniężne muszą być potwierdzone dowodem przelewu na rachunek bankowy obdarowanego lub przekazem pocztowym, natomiast darowizny rzeczowe wymagają pisemnej umowy. Po złożeniu deklaracji warto archiwizować te dokumenty na wypadek kontroli.
Co grozi za brak zgłoszenia darowizny?
Najpoważniejszą konsekwencją braku zgłoszenia darowizny na formularzu SD-Z2 jest utrata prawa do całkowitego zwolnienia podatkowego. Oznacza to, że darowizna, która pierwotnie była zwolniona z podatku, zostanie opodatkowana według stawek progresywnych obowiązujących dla pierwszej grupy podatkowej. Podstawą opodatkowania stanie się wówczas cała nadwyżka ponad kwotę wolną od podatku.
Organ podatkowy może wykryć niezgłoszoną darowiznę nawet po kilku latach, na przykład podczas kontroli skarbowej lub weryfikacji źródeł finansowania dużej inwestycji, takiej jak zakup nieruchomości. W takiej sytuacji urząd wyliczy wysokość zobowiązania podatkowego, często wraz z odsetkami za zwłokę. Niezgłoszenie darowizny traktowane jest jak sankcja – zamiast skorzystać z przywileju, obdarowany ponosi pełne koszty fiskalne, które przy wyższych kwotach mogą sięgać kilku procent wartości otrzymanego majątku.
Praktyczne porady i planowanie darowizn
Najlepszą strategią przy przekazywaniu większych kwot jest rozłożenie darowizn na mniejsze kwoty realizowane w regularnych odstępach czasu. Dzięki temu można świadomie zarządzać limitem 36 120 zł w pięcioletnim okresie i unikać jednorazowego obowiązku zgłoszenia darowizny. Przykładowo, rodzic może co roku przekazywać dziecku 10 000 zł, co przez trzy lata daje 30 000 zł mieszczące się w limicie. Dopiero kolejna darowizna przekraczająca próg wymaga złożenia formularza SD-Z2.
Aby proces był bezproblemowy i bez ryzyka błędów, warto stosować kilka zasad:
- Prowadzenie dokładnej ewidencji – zapisywanie dat i kwot wszystkich darowizn otrzymanych od danej osoby ułatwia kontrolę sumy w bieżącym pięcioletnim okresie oraz ostrzega przed przekroczeniem limitu.
- Archiwizacja dokumentów – przechowywanie dowodów przekazania, takich jak potwierdzenia przelewów czy pisemne umowy dotyczące darowizn rzeczowych, pozwala skutecznie udokumentować fakty w razie kontroli.
- Pamięć o jednakowych zasadach dla różnych form darowizn – zarówno pieniężne, jak i rzeczowe darowizny podlegają temu samemu pięcioletniemu limitowi od jednej osoby.
Limity dla pozostałych grup podatkowych
Poza uprzywilejowaną zerową grupą podatkową, prawo wyróżnia trzy inne grupy, dla których obowiązują niższe kwoty wolne od podatku. Wysokość limitu zależy od stopnia pokrewieństwa między darczyńcą a obdarowanym – im dalsze pokrewieństwo, tym niższy próg i szybsza konieczność zapłaty podatku po przekroczeniu limitu. Kwoty te odnoszą się do sumy darowizn od jednej osoby w okresie 5 lat.
Aktualne limity dla grup podatkowych to:
- Grupa I – 36 120 zł: małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha oraz teściowie.
- Grupa II – 27 090 zł: zstępni rodzeństwa (np. siostrzeńcy, bratanice), rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów oraz małżonkowie rodzeństwa.
- Grupa III – 5 733 zł: wszyscy pozostali obdarowani, w tym osoby niespokrewnione z darczyńcą.
W odróżnieniu od grupy zerowej, w grupach I, II i III przekroczenie limitu od razu wiąże się z obowiązkiem złożenia deklaracji podatkowej i zapłaty podatku od nadwyżki – bez możliwości całkowitego zwolnienia.
