Dochód zarobiony za granicą rozliczasz w Polsce jedną z dwóch metod: proporcjonalnym odliczeniem albo wyłączeniem z progresją. Którą, mówi umowa Polski z krajem, w którym pracowałeś. Przy proporcjonalnym odliczeniu przysługuje ulga abolicyjna, najwyżej 1360 zł. Każdą wypłatę przeliczasz osobno, po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem jej uzyskania.
Metodę wskazuje umowa Polski z krajem, w którym zarabiasz. Gdy umowy nie ma, stosujesz proporcjonalne odliczenie.
Kurs z dnia przed wypłatą, osobno dla każdej pensji
Zasady przeliczania walut są w art. 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 592). Przychód w walucie przeliczasz na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień jego uzyskania. Nie ma jednego kursu na cały rok ani średniej z miesięcy.
Jeśli dostawałeś pensję co miesiąc, masz dwanaście przeliczeń i dwanaście różnych kursów. Wypłata w poniedziałek albo dzień po święcie oznacza cofnięcie się do ostatniego dnia roboczego. Dla pieniędzy z 2.01.2026 bierzesz kurs z 31.12.2025, a nie z pierwszego dnia stycznia.
Ta sama reguła dotyczy podatku pobranego za granicą, tyle że liczy się dzień zapłaty podatku. Zwykle to ten sam dzień co wypłata, bo pracodawca potrąca podatek z pensji. Gdy dopłacałeś podatek później, na przykład po rocznym rozliczeniu w tamtym kraju, ta kwota ma własny kurs z dnia poprzedzającego dopłatę.
Pojedyncze kursy sprawdzisz w przeliczniku kursu NBP do rozliczenia PIT. Kalkulator powyżej robi to samo dla całej listy wypłat i pokazuje numer tabeli NBP przy każdej z nich, co przyda się, gdy urząd zapyta o wyliczenie.
Dwie metody z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania
Wyłączenie z progresją (art. 27 ust. 8) stosujesz, gdy umowa zwalnia dochód zagraniczny z podatku w Polsce. Dochód z zagranicy nie jest wtedy opodatkowany w kraju, ale podnosi stawkę od dochodu z Polski. Liczysz to w trzech krokach:
- Dodajesz dochód z zagranicy do dochodu z Polski i od sumy liczysz podatek według skali.
- Ustalasz, jaki procent sumy dochodów stanowi ten podatek.
- Ten procent stosujesz tylko do dochodu z Polski.
Proporcjonalne odliczenie (art. 27 ust. 9) obowiązuje, gdy umowa nie przewiduje metody z ust. 8 albo gdy Polska nie ma umowy z danym państwem. Łączysz dochody z kraju i z zagranicy, liczysz podatek od sumy i odejmujesz podatek zapłacony za granicą. Odliczenie ma jednak sufit: nie może przekroczyć tej części polskiego podatku, która proporcjonalnie przypada na dochód z zagranicy.
Ta sama metoda dotyczy osób, które mają wyłącznie dochody z zagranicy, niezwolnione na podstawie umowy (art. 27 ust. 9a). Którą metodę przewiduje twoja umowa, sprawdzisz w jej tekście.
Skala, od której liczysz podatek w obu metodach, wynosi 12% minus kwota zmniejszająca podatek 3600 zł do 120 000 zł dochodu. Powyżej płacisz 10 800 zł plus 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.
Tu kryje się efekt, który zaskakuje wiele osób. W obu metodach dochód z zagranicy trafia do sumy liczonej według skali. Jeśli razem z zarobkami z Polski przekroczysz 120 000 zł, część sumy wpada w stawkę 32%, nawet gdy w samej Polsce zarobiłeś niewiele. Jak działa ta granica, opisujemy w tekście o tym, kiedy zaczyna obowiązywać drugi próg podatkowy.
Ile daje ulga abolicyjna i kiedy jej nie dostaniesz
Ulga abolicyjna z art. 27g wyrównuje różnicę między obiema metodami. Odliczasz kwotę, o którą podatek liczony proporcjonalnym odliczeniem przewyższa podatek, który wyszedłby przy wyłączeniu z progresją. Odliczenie nie może przekroczyć 1360 zł. Przy wyższych zarobkach różnica bywa większa i nadwyżkę ponad ten limit płacisz.
Ulga przysługuje tylko przy metodzie z art. 27 ust. 9 albo 9a. Musi chodzić o dochody między innymi z umowy o pracę, z działalności wykonywanej osobiście (na przykład zlecenia) albo z działalności gospodarczej. Nie dostaniesz jej za dochody z krajów i terytoriów z listy tzw. rajów podatkowych, wydanej w rozporządzeniu na podstawie art. 23v ust. 2.
Przy wyłączeniu z progresją ulgi nie ma, bo nie ma czego wyrównywać. Polska nie opodatkowuje wtedy dochodu z zagranicy, tylko liczy od niego stawkę dla zarobków krajowych.
Przykład z kalkulatora krok po kroku
Załóżmy, że w 2026 roku zarobiłeś w Polsce 40 000 zł, a pracodawca pobrał 1200 zł zaliczek. Do tego dostałeś dwie wypłaty z zagranicy po 2500 euro, każdą z podatkiem 100 euro. Te liczby są wpisane w kalkulatorze jako przykład, więc możesz je zmieniać i patrzeć, w którym momencie ulga dochodzi do swojego limitu.
Wypłata z 31.03.2026 idzie po kursie 4,2832 zł z 30.03.2026 (tabela 061/A/NBP/2026), co daje 10 708 zł dochodu i 428,32 zł podatku. Wypłata z 30.04.2026 idzie po kursie 4,2537 zł z 29.04.2026 (tabela 082/A/NBP/2026): 10 634,25 zł dochodu i 425,37 zł podatku.
Suma dochodów wynosi 61 342,25 zł, a podatek według skali od tej sumy 3761,07 zł. Przy proporcjonalnym odliczeniu limit odliczenia to 1308,55 zł. Podatek zagraniczny, 853,69 zł, mieści się w nim w całości, więc po odliczeniu zostaje 2907,38 zł.
Gdyby umowa przewidywała wyłączenie z progresją, stopa wyniosłaby 6,13%, a podatek 2452,52 zł. Ulga abolicyjna pokrywa różnicę, czyli 454,86 zł, bo to mniej niż 1360 zł. Podatek należny wynosi 2452,52 zł, a po odjęciu zaliczek zostaje 1252,52 zł do dopłaty w PIT-36.
PIT-36, załącznik PIT/ZG i termin
Zeznanie za rok podatkowy składasz od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku. Dochody z zagranicy rozliczane metodą z art. 27 ust. 8, 9 albo 9a wykazujesz w załączniku PIT/ZG, czyli informacji o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku. To załącznik między innymi do PIT-36. Aktualny wzór znajdziesz wśród formularzy PIT na podatki.gov.pl.
PIT/ZG składa się odrębnie dla każdego państwa. Jeśli w jednym roku pracowałeś w dwóch krajach, potrzebujesz dwóch załączników. Małżonkowie składają osobne PIT/ZG także wtedy, gdy rozliczają się wspólnie.
Zanim wpiszesz kwoty, zbierz paski wypłat albo roczne zaświadczenie od zagranicznego pracodawcy z datami wypłat i pobranym podatkiem. Bez dat nie ustalisz kursów. Jeśli jednocześnie odzyskujesz nadpłatę w kraju, w którym pracowałeś, przeczytaj, jak wygląda zwrot podatku z Danii. Takie rozliczenia często idą równolegle z polskim zeznaniem.
