Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wynosi 4950 zł brutto. Jeśli komornik zajął Ci pensję za dług inny niż alimenty i pracujesz na całym etacie, musi Ci zostać co najmniej 3703,93 zł netto (przy złożonym PIT-2 i bez PPK). Na zajętym koncie bank zostawia Ci co miesiąc 3712,50 zł.
Przy rachunku wspólnym kwota wolna jest jedna, niezależnie od liczby współposiadaczy. Nie podwaja się.
Pensja: dwa ograniczenia działają naraz
Pracodawca, który dostał zajęcie, sprawdza dwie rzeczy. Pierwsza to limit procentowy liczony od wynagrodzenia netto, czyli po składkach na ubezpieczenia społeczne, zaliczce na podatek i wpłatach do PPK. Druga to kwota wolna, której nie wolno ruszyć. Potrącić można tylko tyle, na ile pozwalają oba warunki jednocześnie.
Przy komorniku ściągającym dług inny niż alimenty limit wynosi połowę wynagrodzenia. Kwota wolna to płaca minimalna dla pełnego etatu po tych samych odliczeniach. Tak to wygląda w Kodeksie pracy (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 87 i 87¹, który wymienia też kolejność: najpierw alimenty, potem inne długi z tytułów wykonawczych, dalej zaliczki od pracodawcy, a na końcu kary porządkowe.
Przy niższych pensjach o wszystkim przesądza kwota wolna. Przykład z kalkulatora: 6000 zł brutto to 4420,43 zł netto. Połowa to ponad dwa tysiące, ale zostać musi 3703,93 zł, więc komornik dostanie najwyżej 716,50 zł. Przy 12 000 zł brutto (8509,87 zł netto) role się odwracają. Decyduje limit połowy: potrącenie do 4254,94 zł, a Tobie zostaje 4254,93 zł.
Ta sama zasada działa w drugą stronę. Jeśli zarabiasz płacę minimalną, Twoje netto jest równe kwocie wolnej i pracodawca nie może potrącić nic na dług inny niż alimenty. Zajęcie formalnie trwa, ale z pensji nie ubywa ani złotówki.
Ile wynosi kwota wolna przy Twoich ustawieniach
Kwota wolna nie jest jedną liczbą dla wszystkich. Liczy się ją od płacy minimalnej, ale z Twoimi parametrami podatkowymi, dlatego PIT-2 i PPK zmieniają wynik. Nasze wyliczenia dla pełnego etatu w 2027 r. zakładają koszty uzyskania przychodu 250 zł, składki pracownika 13,71%, zdrowotną 9% i zaliczkę 12%, pomniejszoną o 300 zł, jeśli złożyłeś PIT-2.
- z PIT-2, bez PPK: 3703,93 zł
- bez PIT-2, bez PPK: 3403,93 zł
- z PIT-2 i z PPK: 3595,93 zł
- dla porównania 2026 r. (z PIT-2, bez PPK): 3605,85 zł
Różnica między pierwszą a drugą pozycją to dokładnie 300 zł miesięcznej zaliczki, o które PIT-2 obniża podatek. Bez oświadczenia płacisz wyższą zaliczkę, więc z płacy minimalnej zostaje mniej netto i ochrona przed komornikiem jest niższa.
Jeśli nie wiesz, czy oświadczenie leży w kadrach, przeczytaj, jak działa PIT-2 przy najniższej krajowej. Wpłaty do PPK obniżają netto i razem z nim kwotę wolną, co dobrze widać przy wpłacie powitalnej do PPK i comiesięcznych składkach.
Pracujesz na część etatu? Kwotę wolną zmniejsza się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Przy pół etatu w 2027 r. (z PIT-2, bez PPK) to 1851,97 zł. Samo przejście z kwoty brutto na netto opisujemy osobno, tutaj liczy się już to, co zostaje po potrąceniu.
Alimenty, zaliczki i kary liczy się inaczej
Alimenty mają pierwszeństwo i wyższy limit: do trzech piątych wynagrodzenia, czyli 60% netto. Kwoty wolnej przy nich nie ma. Przy 6000 zł brutto pracodawca może potrącić do 2652,26 zł, a zostaje 1768,17 zł.
Wierzyciel nie musi przy tym iść do komornika. Wystarczy, że przedłoży pracodawcy tytuł wykonawczy i złoży wniosek (wyjątki dotyczą sytuacji, gdy wierzycieli alimentacyjnych jest kilku i kwota nie wystarcza dla wszystkich albo gdy pensja jest już zajęta w egzekucji).
Zaliczka od pracodawcy też ma limit połowy, ale kwota wolna wynosi 75% minimalnej netto, w 2027 r. 2777,95 zł. Przy 6000 zł brutto pracodawca odzyska z jednej wypłaty do 1642,48 zł. Kary porządkowe mają kwotę wolną 90%, czyli 3333,54 zł, a łącznie nie mogą przekroczyć jednej dziesiątej wynagrodzenia po potrąceniu alimentów, innych długów i zaliczek.
Gdy kilka potrąceń spotyka się w jednej wypłacie, długi inne niż alimenty i zaliczki razem nie mogą przekroczyć połowy pensji, a z alimentami trzech piątych. Wszystkie inne należności pracodawca może potrącić tylko za Twoją pisemną zgodą. Jeśli ktoś w kadrach proponuje „rozliczenie z pensji” czegoś spoza tej listy, bez Twojego podpisu nie ma do tego podstawy.
Konto w banku ma osobną kwotę wolną
Zajęcie rachunku rządzi się Prawem bankowym, nie Kodeksem pracy. Wolne od zajęcia są środki do 75% płacy minimalnej w każdym miesiącu, w którym zajęcie obowiązuje. W 2027 r. to 3712,50 zł, w 2026 r. 3604,50 zł. Ta ochrona obejmuje rachunki oszczędnościowe, osobiste i lokaty jednej osoby bez względu na liczbę zawartych umów.
Przykład: na zajęte konto wpływa w 2027 r. 5000 zł. Bank zostawia Ci 3712,50 zł, a nadwyżkę 1287,50 zł może przekazać komornikowi.
Masz wspólne konto z partnerem? Kwota wolna jest wtedy jedna, niezależnie od liczby współposiadaczy, więc się nie podwaja. Pieniądze z niektórych świadczeń, dodatków i zasiłków mają osobną ochronę, której kalkulator nie liczy. Kwota wolna odnawia się w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym zajęcie obowiązuje.
Jeśli komornik zajął jednocześnie pensję i konto, sprawdź obie zakładki. Przycisk pod wynikiem pensji przenosi kwotę, która zostanie Ci na rękę, do zakładki konta i pokazuje, ile z niej zostawi bank.
Gdy na pasku jest mniej, niż powinno
Zacznij od porównania paska wypłaty z wyliczeniem. Sprawdź, czy pracodawca uwzględnił Twój PIT-2, PPK i wymiar etatu, bo każda z tych rzeczy przesuwa kwotę wolną. Zwróć też uwagę na miesiące z premią kwartalną albo inną wypłatą za dłuższy okres: potrącenie liczy się wtedy od łącznej kwoty. Trzynastka i nagroda z zakładowego funduszu nagród mogą iść na alimenty w całości.
Rozbieżność zgłoś pracodawcy, jeśli chodzi o pensję, albo bankowi, jeśli chodzi o konto, a do tego komornikowi, który prowadzi sprawę. Weź ze sobą pasek lub wyciąg i wydruk wyliczenia, żeby rozmowa dotyczyła konkretnych kwot. Kalkulator daje szacunek dla umowy o pracę, a ostateczną kwotę wylicza pracodawca albo bank.
