Akcje XTB runęły we wtorek na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie o maksymalnie około 18 proc., testując okolice poziomu 113 zł. Powodem była zapowiedź zastępcy przewodniczącego KNF Dariusza Adamskiego, który podczas konferencji Parkiet ExChange poinformował o kolejnej interwencji produktowej dotyczącej kontraktów CFD. Jak podaje Cryps.pl, obrót akcjami brokera sięgnął w trakcie sesji około 185 mln zł, co uczyniło ten walor jednym z najaktywniej handlowanych na całej giełdzie.
Skala strat inwestorów uzasadnia działanie regulatora
Według oficjalnego raportu Urzędu KNF za 2025 rok, stratę na pozagiełdowych instrumentach pochodnych poniosło 266 818 aktywnych klientów krajowych firm inwestycyjnych, czyli 72,2 proc. wszystkich aktywnych klientów objętych badaniem. Łączna wartość ich strat wyniosła 2,68 mld zł, a przeciętna strata na jednego przegranego inwestora sięgnęła 10 046 zł. W tym samym czasie 102 919 klientów osiągnęło zyski o łącznej wartości 740 mln zł.
Wśród polskich rezydentów straty wyniosły 1,63 mld zł wobec 1,29 mld zł rok wcześniej, co oznacza wzrost o około 26 proc. rok do roku. Adamski zaznaczył, że łączna wartość strat jest dziś niemal siedmiokrotnie wyższa niż w 2019 roku, kiedy przeprowadzono poprzednią interwencję produktową. Regulator ocenił, że tamte zmiany nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.
Niepewność uderzyła mocniej niż sama regulacja
Adamski nie ujawnił ani konkretnego terminu wdrożenia nowych przepisów, ani ich szczegółowego zakresu. Comparic cytuje analityka Maksymiliana Bączkowskiego, który wskazuje, że gwałtowna wyprzedaż wynika właśnie z tej niepewności: fundusze posiadające akcje XTB, opierające zarządzanie ryzykiem na modelach VaR i CVaR, wolą zredukować ekspozycję, zanim pojawią się szczegóły, bo im mniej znany jest termin i zakres zmiany, tym wyższe szacowane ryzyko pozycji.
Przedstawiciel KNF zwrócił też uwagę na model, w którym broker jest drugą stroną transakcji klienta, wskazując na potencjalny konflikt interesów. Adamski zastrzegł jednocześnie, że CFD same w sobie nie są złym instrumentem i mogą służyć do zabezpieczania innych inwestycji, a problemem jest przede wszystkim sposób korzystania z nich przez klientów detalicznych.
CFD to fundament przychodów XTB
Siłę rynkowej reakcji tłumaczy struktura przychodów brokera. Według danych przytoczonych przez Cryps.pl, w I kwartale 2026 roku kontrakty CFD odpowiadały za 95,7 proc. przychodów XTB z obrotu instrumentami finansowymi. Ewentualne ograniczenia w sposobie oferowania lub udostępniania tych instrumentów klientom detalicznym uderzyłyby bezpośrednio w kluczową część modelu biznesowego spółki.
W marcu 2026 roku regulator nałożył na XTB karę w wysokości 20 mln zł za naruszenia związane m.in. z niewłaściwym sprawdzaniem wiedzy i doświadczenia klientów, nieprawidłowym określaniem grup docelowych produktów oraz przekazywaniem nierzetelnych informacji o ryzyku CFD, dotyczące praktyk z lat 2022-2023. 28 sierpnia 2026 roku KNF utrzymał tę decyzję w mocy. Obecna zapowiedź ma jednak szerszy charakter i dotyczy całego rynku CFD w Polsce, nie tylko jednego podmiotu.
Możliwe kierunki nowej interwencji, wskazywane przez Skarbiec.biz jako potencjalne, to bardziej rygorystyczne badanie wiedzy klientów, ograniczenie promocji ryzykownych instrumentów oraz utrudnienie dostępu do CFD dla początkujących inwestorów. Są to jednak potencjalne rozwiązania, a nie oficjalnie przedstawiony katalog nowych wymogów.
Co to oznacza dla inwestorów
Akcjonariusze XTB odczuli już skutki zapowiedzi bezpośrednio w portfelu, a posiadacze jednostek funduszy z ekspozycją na ten walor mogą zobaczyć wpływ przeceny na wycenę oszczędności. Dla szerszego grona inwestorów detalicznych rozważających CFD nadchodząca interwencja KNF może zmienić warunki dostępu do tych instrumentów, zanim jeszcze pozna ona swój ostateczny kształt.
Źródła: comparic.pl, skarbiec.biz, cryps.pl

