Ulga na start trwa 6 miesięcy, a preferencyjny ZUS 24 miesiące kalendarzowe liczone od dnia po zakończeniu ulgi. Razem daje to do 30 miesięcy niższych składek, plus niepełny pierwszy miesiąc, jeśli firmę założyłeś w trakcie miesiąca. W 2027 r. preferencyjne składki społeczne wyniosą 469,85 zł, a pełne 2052,15 zł miesięcznie (obie kwoty z dobrowolną chorobową).
Trzy etapy, które mijają szybciej, niż się wydaje
Pierwszy etap to ulga na start. Przez 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności nie podlegasz ubezpieczeniom społecznym. Prawo do niej masz, jeśli zakładasz firmę pierwszy raz albo wracasz po co najmniej 60 miesiącach przerwy i nie pracujesz dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie, co na etacie w bieżącym lub poprzednim roku.
Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, której i tak nie unikniesz.
Drugi etap to preferencyjny ZUS. Przez 24 miesiące kalendarzowe płacisz składki od zadeklarowanej podstawy, nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. Warunki są podobne: żadnej działalności w ostatnich 60 miesiącach i żadnej pracy dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie.
Trzeci etap to pełny ZUS, czyli podstawa co najmniej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Pomiędzy preferencyjnym a pełnym możesz trafić na mały ZUS plus, jeśli spełnisz jego warunki.
Jak ZUS liczy miesiące
Tu najczęściej pojawia się błąd o jeden miesiąc. Według wyjaśnień ZUS o uldze na start i preferencyjnej podstawie miesiąc startu liczy się do ulgi tylko wtedy, gdy firma ruszyła 1. dnia. Jeśli zacząłeś w trakcie miesiąca, sześć miesięcy liczysz od kolejnego. ZUS podaje przykład: start 7 maja 2022 r., koniec ulgi 30 listopada 2022 r.
Preferencyjny okres zaczyna się dzień po uldze i trwa 24 pełne miesiące kalendarzowe. Przy starcie 1 maja 2022 r. ulga trwała do 31 października 2022 r., a preferencyjny ZUS od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2024 r.
Jeśli rezygnujesz z ulgi, 24 miesiące liczysz od dnia objęcia ubezpieczeniami. Przy zgłoszeniu od 20 października 2022 r. preferencyjny ZUS trwał do 31 października 2024 r.
Zawieszenie działalności niczego tu nie wydłuża, bo oba okresy biegną także w czasie zawieszenia. Za niepełny pierwszy miesiąc płacisz mniej, bo najniższą podstawę zmniejsza się proporcjonalnie do liczby dni w ubezpieczeniu. Jeśli jeszcze nie zarejestrowałeś firmy, sprawdź najpierw, kiedy wystarczy działalność nierejestrowana.
Ile zapłacisz w 2027 roku
Minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2027 r. wynosi 4950 zł, więc najniższa podstawa preferencyjna to 1485 zł. Przy stopach 19,52% (emerytalna), 8% (rentowe), 1,67% (wypadkowa) i 2,45% (chorobowa) daje to 469,85 zł miesięcznie. Bez dobrowolnej chorobowej zapłacisz 433,47 zł. Na preferencyjnym ZUS z zasady nie płacisz Funduszu Pracy ani Funduszu Solidarnościowego.
Pełny ZUS liczy się od 6019,80 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia z projektu budżetu (10 033 zł). Składki wyniosą 2052,15 zł: emerytalna 1175,06 zł, rentowe 481,58 zł, chorobowa 147,49 zł, wypadkowa 100,53 zł oraz 147,49 zł na Fundusz Pracy i Solidarnościowy. Bez chorobowej to 1904,66 zł.
Dla porównania w 2026 r. pełny ZUS kosztuje 1926,76 zł, a preferencyjny 456,18 zł. Kwoty pełnego ZUS i małego ZUS plus na 2027 r. wynikają z projektu budżetu w wersji z 14 października 2026 r. Mogą się zmienić po uchwaleniu ustawy budżetowej. Składka zdrowotna jest osobna, kalkulator jej nie liczy.
Przykład z kalkulatora: firma założona 16 marca 2026 r. korzysta z ulgi na start do 30 września 2026 r. Preferencyjny ZUS trwa od 1 października 2026 r. do 30 września 2028 r., a pełny zaczyna się 1 października 2028 r. W 2027 r. to 12 miesięcy po 469,85 zł, razem 5638,20 zł składek społecznych.
Mały ZUS plus po preferencyjnym okresie
Z małego ZUS plus skorzystasz, jeśli przychód z firmy w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł. Gdy działałeś tylko przez część roku, limit liczy się proporcjonalnie do liczby dni. Podstawą jest połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku, w 2027 r. od 1485 zł do 6019,80 zł.
Informację o przychodzie, dochodzie i podstawie podajesz w dokumentach za styczeń albo za pierwszy miesiąc działalności w roku.
Ulga ma swoje ograniczenia. Nie dostaniesz jej, jeśli w poprzednim roku prowadziłeś firmę krócej niż 60 dni, jeśli nadal masz prawo do preferencyjnego ZUS albo pracujesz dla byłego pracodawcy w tym samym zakresie. Od 1 stycznia 2026 r. korzystasz z niej najwyżej przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy.
W kalkulatorze powyżej wybierz „Mały ZUS plus” i wpisz przeciętny miesięczny dochód z 2026 r. Zobaczysz, do kiedy może trwać ten etap i ile wyniosą składki w poszczególnych miesiącach 2027 r. To dobry moment, żeby rozpisać budżet na najbliższe lata. Taki plan przyda się też wtedy, gdy myślisz o tym, po ilu miesiącach prowadzenia firmy bank da kredyt hipoteczny.
